humbaba

Kim był Nimrod?

 

Dr. David Livingston, tłumaczenie Radtrap

„Kusz był ojcem Nimroda który wyrósł na wielkiego wojownika. Był potężnym łowczym stojącym przed Panem, dlatego napisano: A Kusz zrodził Nimroda, który był pierwszym mocarzem na ziemi. Był on dzielnym myśliwym przed Panem. Dlatego mówi się: Dzielny myśliwy przed Panem jak Nimrod. A zaczątkiem jego królestwa był Babilon, Erech, Akkad i Kalne w kraju Synear (Rodzaju 10: 8-10, Biblia Warszawska) Wielu uważa że jest to ustęp chwalący postać Nimroda. Jest jednak zupełnie na odwrót! Przyjrzyjmy się tej sprawie bliżej.”


ZWIĄZKI KULTUROWE NA BLISKIM WSCHODZIE

 

(Na lewo) Ten kamienny relief datowany na VIII wiek p.n.e. znaleziony w Chorsabadzie przedstawia Gilgamesza. Króla Uruk w południowej Mezopotamii, najsłynniejszego z bohaterów tamtych czasów. Opowiada o nim epos o Gilgameszu, nie ma jednak historycznych dowodów na prawdziwość tych opowieści. Opisywany jest w nich jak pół-bóg, pół-człowiek – wielki budowniczy, wojownik i mędrzec. Według mnie Gilgamesz był Nimrodem o którym mówi Biblia.

Oprócz historii o Stworzeniu i Potopie Biblijnym, mamy też inne podobne historie opisane na tabliczkach klinowych znalezionych w tamtym rejonie. W części Biblii opisującej czas po Potopie, w Księdze Rodzaju 10 czytamy że syn Noego, Cham, miał czterech synów: Kusza, Misraima, Puta i Kanaana. Synowie Misraima stali się znani jako starożytni Egipcjanie. Nikt nie jest pewny gdzie udał się Put. Wszyscy wiemy kim byli Kananejczycy. Kusz żył w krainie „Szinar” którą większość badaczy interpretuje jako Sumer. Tam powstać miała pierwsza cywilizacja po Potopie. Synowie Sema – Semici – byli pomieszani do pewnego stopnia z Sumerami.

Wg. nas sumeryjskie Kisz, pierwsze miasto wybudowane w Mezopotamii po Potopie, wzięło swoją nazwę od biblijnego Kusza, ojca Nimroda. Pierwszym królestwem popotopowym było Kisz – nazwa ta często występuje na glinianych tabliczkach z pismem klinowym. Pierwsza lista sumeryjskich królów, nie występująca w Biblii, mówi że „królewski majestat zstąpił z nieba do Kisz” po Potopie. Hebrajskie imię Kusz występuje we współczesnej Etiopii.

Sumerowie stworzyli ustrój teokratyczny silnie zniewalający wszystkich swoich obywateli (z wyjątkiem władców będących prawem dla samych siebie). System ten był wzorem dla starożytnego Bliskiego Wschodu przez ok. 3000 lat. Za sumeryjskim szablonem podążali Akadyjczycy, Babilończycy, Asyryjczycy i Persowie, stał się on również podstawą systemu politycznego Greków i Rzymian. Potomkowie Kusza, Sumeryjczycy, byli narodem niezwykle ważnym tak historycznie jak i biblijnie.

 

NIMROD – WCIELENIE BOGA CZY ZŁA?

 

(Na lewo) Nimrod stworzył swoje królestwo w Babilonie  (Rodzaju 10:10). Babilon szczyt swej potęgi osiągnął pod rządami Nabuchodonozora (VI w. p.n.e.). Na zdjęciu widzimy ruiny miasta Nabuchodonozora wraz z liniami dawnych murów obronnych i kanałów.

Co oznacza imię „Nimrod”? Pochodzi od hebrajskiego marad, oznaczającego „bunt/buntować się”. Dodanie „n” przed „m” zamienia go w  „Nimrod”. (Kautzsch 1910: 137 2b; oraz BDB 1962: 597). Znaczenie słowa zmienia się przez to w „buntownik” (ang. The Rebel). Tak więc sama nazwa Nimrod nie musi być wcale imieniem. Jest raczej pewnym rodzajem szyderstwa, reprezentacją systemu który wyrósł na rebelii przeciwko Stwórcy, Jedynemu Bogu. Rebelia ta zaczęła się zaraz po Potopie, gdy tylko pojawiła się pierwsza cywilizacja. W tamtym czasie „Nimrod” był bardzo potężną postacią.

W Księdze Rodzaju 10:8-11 czytamy że „Nimrod” ustanowił królestwo. Powinniśmy więc spodziewać się że w literaturze antycznego Bliskiego Wschodu również są jakieś wzmianki o ważnej personie podobnego formatu. I rzeczywiście, taka wzmianka istnieje. Jest to dobrze znana historia, charakterystyczna dla literatury sumeryjskiej. Po Sumerach historię tą opowiadali Babilończycy, Asyryjczycy a także Hetyci. Nawet w Palestynie znajdowano tabliczki zawierające jego imię. Był zdecydowanie najpopularniejszym z bohaterów starożytnego Bliskiego Wschodu.

Sennacherib's Palace

Część królestwa Nimroda (Rodzaju 10:11), Niniwa, wybudowana wzdłuż Tygrysa była głównym miastem Asyrii. W jej pobliżu wybudowano współczesny Mosul. Ruiny antycznej Niniwy skupione są na dwóch potężnych kopcach (byłych cytadelach); akropolu Kujundżyk i Nebi Junus (Prorok Jonasz, znajduje się tam muzułmańska pieczara dedykowana biblijnemu Jonaszowi). Na obrazku widoczny jest wybudowany przez Sanheriba „pałac któremu nie ma równych” w Kujundżyku pod koniec VII w. p.n.e. Odkopał go w XX wieku Henry Layard.

 

EPOS O GILGAMESZU

 

Osoba o której mówimy to Gilgamesz. Pierwsze tabliczki klinowe mówiące o nim znaleziono w ruinach biblioteki świątynnej boga Nabu (biblijny Nebo – księga Izajasza 46) w Niniwie, oraz w bibliotece pałacowej króla Aszurbanipala (bibliiny Asnefar). Później znaleziono znacznie więcej tabliczek opisujących Gilgamesza. Autor najlepszej rozprawy naukowej o Eposie Gilgamesza pisze:

Epos o Gilgameszu datuje się na ok. 2000 r. p.n.e. Materiał znajdujący się w tych tabliczkach jest jednak znacznie starszy, z prostej przyczyny iż Epos ten zawiera w sobie pojedyncze historie spisywane wcześniej (…) funkcjonowały one w obiegu na długo przed tym gdy skompilowano je razem jako nasz Epos. (Alexander Heidel, 1963: 15).

Jego arogancja, agresja i deprawacja były powodem wielu zmartwień mieszkańców Uruk (jego królestwa). Pożalili się bogu Anu, a Anu rozkazał bogini Aruru stworzyć kolejnego dzikusa, sobowtóra Gilgamesza który mógłby rzucić mu wyzwanie i odciągnąć jego uwagę od córki wojownika i małżonki arystokraty którym nie chciał dać spokoju. (Roux 1966: 114).

Epos zawiera dość nieprzyzwoite opowieści. Alexander Heidel, pierwszy tłumacz Eposu, miał tendencję do tłumaczenie obscenicznych opisów na łacinę. Tym który dał nam je „dosadnie” był Spieser( Pritchard 1955: 72). Z taką literaturą w pałacu nikomu nie była potrzebna pornografia. Gilgamesz był podłym i sprośnym człowiekiem, mimo to Epos opisuje go jako „w 2/3 boga i 1/3 człowieka.”

Babiloński opis Potopu znajduje się na 11-tej tabliczce Eposu o Gilgameszu- 200 linijek tekstu na 12 tabliczkach klinowych. Na terenie Bliskiego Wschodu znaleziono jednak wiele innych wersji Eposu, większość z nich datuje się na VII w. p.n.e. Najbardziej kompletna wersja pochodzi z biblioteki Aszurbanipala w Niniwie.

 

GILGAMESZ TO NIMROD

 

Jakie są podobieństwa? Josephus:

To Nimrod powiódł tych ludzi do obrazy i lekceważenia Boga. Był wnukiem Chama, syna Noego – śmiałego człowieka o wielkiej sile w rękach. Powiedział im by nie przypisywali swojej pomyślności Bogu, lecz swej własnej odwadze. Powoli przemieniał też rządy w tyranię – nie widział bowiem innego sposobu na usunięcie ludzkiej bojaźni Bożej, niż trwałe uzależnienie ich od swojej własnej potęgi. Powiedział też że zemści się na Bogu jeśli ten spróbuje po raz kolejny zatopić świat. W tym celu mieli zbudować wieżę której nie dosięgłyby żadne wody! W ten sposób miał zemścić się na Bogu za zabicie jego praojców (Ant. 1: iv: 2)

To o czym piszę Josephus znalezć możemy w Eposie o Gilgameszu. Gilgamesz ustanowił tyranię, sprzeciwił się Bogu i robił co w jego mocy by ludzie zrobili to samo.

Model Ziguratu:

(…)

W pewnym momencie po potopie nastąpił kolejny bunt przeciwko Bogu. Arka Noego uratowała tylko 8 ludzi, wszyscy czcili Jednego Boga. Później jednak pojawiła się osoba która sprzeciwiła się Bogu i przeciągnęła innych ludzi na swoją stronę. Według mnie tą osobą był Nimrod. Kain zrobił coś podobnego przed Potopem, założył też swoje miasto i nowy system religijny.

Nasze angielskie tłumaczenie z hebrajskiej Księgi Rodzaju 10:8-10 jest dość słabe. Autor tej części Biblii nie nazwał Gilgamesza po imieniu, zamiast tego użył drwiącego przydomku który określa kim naprawdę był Gilgamesz – buntownikiem. Dlatego ten fragment powinien brzmieć tak (tutaj na szablonie z Biblii Warszawskiej):

A Kusz zrodził Nimroda, który był pierwszym tyranem na ziemi. Był on tyranem i  myśliwym walczącym z Panem. Dlatego mówi się: tyran w opozycji do Pana jak Nimrod.

(Na lewo) Przypisywana Nimrodowi Wieża Babel (Rodzaju 11:1-9) nie była budowlą w stylu łodygi fasoli z angielskojęzycznej bajki o Jacku i krainie olbrzymów w chmurach. Musiała być starożytnym zigguratem (asyryjski „wierzchołek góry”) takim jak ten na zdjęciu z chaldejskiego Ur, miasta rodzinnego Abrahama (Rodzaju 11:31). Był to potężny ziggurat ze świątynią na samej górze, zbudowaną do  czcenia zastępów niebieskich.

Gilgamesz zdobył władzę dzięki swojej sile. [Nimrod] miał rozpocząć budowę wieży w Babilonie (Babel) gdzie nastąpiło pomieszanie języków. Gilgamesz sam miał budować miasta. (przykłady cech Gilgamesza z książki Heidela):

 

Był „pasterzem”……………… strona 18

Pochodził z Uruk ……………………….. strona 17  (Kramer 1959, strona 32: nazywa Uruk jako Erek)

Był gigantem …………………………….. strona 17  (11 łokci)

Budował miasta ………………………. strona 17

Podły człowiek który „bierze kobiety” ……… strona 18

Potężny łowca ……………………. strona 18

 

ŁĄCZENIE PUZZLI: BIBLIA I EPOS GILGAMESZA


Epos Gilgamesza jest propagandą pierwszego ruchu (na długo przed Nietzsche) głoszącego hasło „Bóg nie żyje”. W Eposie tym główny bohater jest podłą, zdeprawowaną i perwersyjną personą – mimo to mówi się o nim jako o największym i najsilniejszym bohaterem jaki kiedykolwiek żył (Heidel 1963: 18). Aby upewnić się że nie będzie kolejnego potopu, Gilgamesz postanawia zabić jego sprawcę. Wyrusza na wyprawę w której wspiera go jego przyjaciel, pół-człowiek pół-bestia imieniem Enkidu. Docierają do Lasu Cedrowego gdzie żyje potwór odpowiedzialny za potop – Huwawa. Zabijają go i odcinają mu głowę. (Potwór w wersji asyryjskiej znany jako Humbaba –  Heidel 1963: 34ff).

Czy istnieje coś co łączy epos Gilgamesza z Księgą Rodzaju 10? Sprawdźmy co mówi Gilgamesz do Enkidu, swojego towarzysza wędrówki, pół-człowieka pół-bestii. Tabliczka 11, linijki 147-150:

„Jeśli upadnę” powiedział Gilgamesz „Ustanowię imię dla siebie. Gilgamesz poległ, powiedzą, w walce z okrutnym Huwawa.'”

Nieznana jest zawartość kolejnych pięciu linijek tej historii – brakuje ich we wszystkich odnalezionych do tej pory tabliczkach! Będziemy spekulować co mogli powiedzieć? Spróbujmy… może brzmiało to mniej więcej tak:

„Jeśli jednak wygram… będą mówić Gilgamesz – wielki pogromca Huwawy!”

Dlaczego tak? Ponieważ Księga Rodzaju 10:9 daje nam brakujące słowa z tabliczek o Gilgameszu. Owe linijki: „it is said, Nimrod (or Gilgamesh) the mighty vanquisher of YHVH.” (Nimrod, wielki pogromca YHVH). Epos Gilgamesza nazywa go Huwawa, Biblia – YHVH.

Heidel pisał o tym problemie:

Jedyne co możemy wywnioskować (z powodu brakujących linijek tekstu) to że Gilgamesz i Enkidu odcięli głowę Humbabie (Huwawie) a ich wyprawa zakończyła się sukcesem. (1963: 47).

Brakujący tekst znajduje się w Biblii!

Z powodu licznych podobieństw Nimroda i Gilgamesza wielu naukowców uznaje ich za jedną i tą samą osobę. Opowieść o Gilgameszu mówi że wygrał , pokonał Huwawe i wziął jego głowę. Mógł więc wrócić do Uruk i powiedzieć ludziom „by nie przejmowali się już więcej YHVH ponieważ ten nie żyje. Zabiłem go w górach Libanu. Żyjcie więc tak jak wam się podoba, ja jestem waszym królem i zaopiekuje się wami.”

Istnieją też inne podobieństwa między Eposem a Biblią: „YaHVeH” może przypominać w pewnym sensie „Huwawa”. Gilgamesz postępował podobnie do „synów Bożych” z Księgi Rodzaju 6. Siłą brali oni za żony ludzkie kobiety. Potop występuje zarówno w Biblii jak i w Eposie. Biblia mówi o Kuszu (ojcu Nimroda), Epos o Kiszu. Biblia mówi o Erek, miastem Gilgamesza było Uruk. Gilgamesz udał się na wyprawę w celu spotkania ocalałego z Potopu. Chodziło raczej o Chama a nie o Noego, gdyż „Nimrod” był wnukiem Chama. Gilgamesz założył pierwszą dynastię w mieście Uruk. Jak zaznaczał Jacobsen (1939: 157), króle opisywani przez Epos mogli być fałszywi, choć niekoniecznie. Skoro Epos mówi o Potopie, historia ta może mieć związek z wydarzeniami które wydarzyły się zaraz po biblijnym Potopie. S.N. Kramer pisał:

Kilka lat temu wielu wątpiło w jego istnienie… dzisiaj mamy wręcz pewność że czasy Gilgamesza korespondują z najwcześniejszym okresem historii Mezopotamii.  (Kramer 1959: 117)

Twarz ta ma reprezentować Huwawe, który według Eposu o Gilgameszu miał zesłać na Ziemię Potop.Według tej historii Huwawa (Humbaba u Asyryjczyków) został zabity przez Gilgamesza i jego pół-zwierzęcego towarzysza Enkidu. Autor sugeruje że Huwawa mógł być pogańskim przedstawieniem Jahwe. Maska ta, nieznanego pochodzenia, mierzy 3 cale (7,5 cm). Znajduje się w zbiorach British Museum.

Palace at Nimrud in Iraq

Założone przez Nimroda (Rodzaju 10:11) miasto znane dziś jako Nimrud – Kalchu (Kalach) stało się pózniej ważnym miastem w Iraku. Oto artystyczna wizja wnętrza pałacu Tiglatpilesara III (VIII w. p.n.e)

W jakim kontraście do Eposu Gilgamesza stoi Księga Psalmów!

Dlaczego narody się buntują, czemu ludy knują daremne zamysły? Królowie ziemi powstają i władcy spiskują wraz z nimi przeciw Panu i przeciw Jego Pamazańcowi: Stargajmy Ich więzy i odrzućmy od siebie Ich pęta! Śmieje się Ten, który mieszka w niebie, Pan się z nich naigrawa, a wtedy mówi do nich w swoim gniewie i w swej zapalczywości ich trwoży: Przecież Ja ustanowiłem sobie króla na Syjonie, świętej górze mojej. Ogłoszę postanowienie Pana: Powiedział do mnie: Tyś Synem moim, Ja Ciebie dziś zrodziłem. Żądaj ode Mnie, a dam Ci narody w dziedzictwo i w posiadanie Twoje krańce ziemi. Żelazną rózgą będziesz nimi rządzić i jak naczynie garncarza ich pokruszysz. A teraz, królowie, zrozumcie, nauczcie się, sędziowie ziemi! Służcie Panu z bojaźnią i Jego nogi ze drżeniem całujcie, bo zapłonie gniewem i poginiecie w drodze, gdyż gniew Jego prędko wybucha. Szczęśliwi wszyscy, co w Nim szukają ucieczki.   (Psalm 2)

*  *  *

Bibliografia

 

Brown, F., Driver, S.R., and Briggs, C.A.(abbreviated to BDB)
1962 A Hebrew and English Lexicon of the Old Testament. Oxford: Clarendon Press.

Cassuto, U.
1964 A Commentary on the Book of Genesis. 2 Vols., Jerusalem: Magnes.

Frankfort, R.
1948 Kingship and the Gods. Chicago: University Press.

Heidel, A.
1963 The Gilgamesh Epic and Old Testament Parallels. Chicago: University Press.

Jacobsen, T.
1939 The Sumerian Kinglist. Chicago: University Press.

Josephus
1998 Jewish Antiquities. Books I-III, Loeb Classics, Cambridge MA: Harvard University Press.

Kautzsch, E., ed.
1910 Genesius’ Hebrew Grammar. Oxford: Clarendon.

Kramer, S. N., ed.
1959 History Begins at Sumer. Garden City NY: Doubleday.

Keil, C. F., and Delitzsch, P.
1975 Commentary on the Old Testament., Vol. I, Grand Rapids: Eerdmans.

Pritchard, J.
1969 Ancient Near Eastern Texts and the Old Testament. 3rd ed., Princeton: University Press.

Roux, G.
1992 Ancient Iraq. 3rd ed., Harmondsworth, Middlesex, UK: Penguin.

Thomas, D.W.
1958 Documents From Old Testament Times. New York: Thomas Nelson and Sons.

_____________________________________________________________________________________

SARGON WIELKI (Wikipedia)

Sargon Wielki zwany też Sargonem Akadyjskim (akad. Šarru-kīn, tłum. „prawowity król”) – założyciel dynastii akadyjskiej i twórca imperium akadyjskiego, panował w latach 2334-2279 p.n.e.. Uważany za twórcę pierwszego w dziejach świata imperium, rozciągającego się od Elamu i dolnej Mezopotamii aż po Morze Śródziemne i Anatolię (zasięg ten jest dyskutowany). Jego imię przetrwało w tradycji przez wieki, otoczone legendą, a jego dokonania – prawdziwe i legendarne – stały się na długie lata wzorcem dla mezopotamskich władców w następnych wiekach. Sargon Wielki swoim imperium rządził z nowo założonej przez siebie niedaleko Kisz stolicy – miasta Akad (Akkad, Agade), dotąd nieodnalezionego.

LEGENDARNE POCHODZENIE

Niewiele wiadomo o pochodzeniu i kolejach losu Sargona przed objęciem władzy nad państwem akadyjskim. Imię Sargon – „prawowity król” – nie jest jego prawdziwym imieniem, a jedynie określeniem przyjętym już po rozpoczęciu rządów. Wielu uczonych uważa, że Sargon I był biblijnym Nimrodem, synem Kusza, syna Chama, syn Noego. Narodziny i dzieciństwo Sargona znane są tylko z legendy, która mówi, że został on zrodzony w Azupiranu (Mieście Szafranu) przez niepokalaną dziewicę – kapłankę, która ułożyła niemowlę w trzcinowym koszyku uszczelnionym asfaltem, i powierzyła nurtom rzeki. Dziecko zostało odnalezione przez człowieka odpowiedzialnego za nawadnianie ogrodów, imieniem Akki (Aqqi), który wychował je na ogrodnika. Wkrótce bogini Isztar uczyniła z Sargona króla Akadu. Legenda ta (bardzo przypominająca losy Mojżesza) pochodzi prawdopodobnie z czasów króla Asyrii Sargona II z VIII wieku p.n.e. lub późniejszych, a więc powstała ok. 1600 lat po czasach Sargona Wielkiego.

Imperium Sargona ok. 2300 p.n.e

Imperium Sargona ok. 2300 p.n.e

_____________________________________________________________________________________

Zobacz także:

Geneza pogaństwa 1

Geneza pogaństwa 2

 

8 comments on “Kim był Nimrod?

  1. Kusz – starożytna kraina położona na południe od II katarakty Nilu (obecnie północny Sudan). Podbita w XVI-XIV wieku p.n.e. przez Egipt (czasy XVIII dynastii) uległa częściowo kulturze egipskiej. W I tysiącleciu p.n.e. samodzielne królestwo ze stolicą w Napacie, następnie (od III wiek p.n.e.) w Meroe.

    Wiek XIV p.n.e. Faraonowie XVIII dynastii zmuszeni byli do odpowiedniego zreorganizowania systemu administracyjnego w swym wielkim imperium. W Nubii wprowadzili scentralizowane rządy. Podzielili Nubię na dwa większe obszary. Na terytorium Wawat, które odpowiadało Nubii właściwej i na terytorium Kusz, które rozciągało się od drugiej do czwartej katarakty. Całością zarządzał urzędnik egipski o tytule: „Królewski syn z Kusz”.

    Po 27 p.n.e., za panowania cesarza Augusta, Kuszyci, w liczbie 30 000 ludzi, uderzyli na Egipt (znajdujący się wówczas pod okupacją rzymską). Zajęli Elefantynę, Syene i File. Jednak ich sukcesy nie trwały długo. Prefekt Petroniusz odbił miasta i ścigał Kuszytów aż do Napaty, którą zdobył szturmem.

    Epoki kuszycka (1000 – 656 p.n.e.) i napatańska (656 – 300 p.n.e.)

    W cieniu świętej skały
    Napata zostaje założona przez królów XVIII dynastii jako najbardziej na południe wysunięta placówka egipskich posiadłości w Nubii. Archeologia Sudanu – Epoki kuszycka i napatańskaLokalizacja nie była przypadkowa – zadecydował o niej kształt wznoszącą się w pobliżu 80-metrowej wysokości skały, w której dostrzeżono gigantyczne wyobrażenie Ureusza. Już w XV w. p.n.e. Egipcjanie uważają to miejsce za świętą siedzibę boga Amona. W ten sposób Dżebel Barkal staje się jednym z najważniejszych ośrodków kultowych Nubii, a wokół niego wyrosło miasto Napata. Mając oparcie w teologii, napatańscy królowie mogą odtąd czuć się spadkobiercami tradycji faraonów i posiadaczami władzy, jakiej nie posiadała żadna inna ówczesna lokalna dynastia.
    Gdy w XI w. p.n.e. Egipt definitywnie traci kontrolę nad swymi posiadłościami nubijskimi, tron Napaty obejmuje rodzima, kuszycka rodzina panująca, której przedstawicieli chowa się na nekropoli w pobliskim el-Kurru. Wówczas właśnie ma miejsce jeden z największych fenomenów w dziejach doliny Nilu: w ciągu kilku zaledwie wieków niewielkie państewko napatańskie przekształca się w potężną monarchię, której granice za panowania Kaszty (VIII w. p.n.e.), tytułującego się już Panem Dolnego i Górnego Egiptu, sięgnęły Elefantyny.

    Czarni faraonowie
    Groby królów Kusz początkowo mają formę kręgów kamiennych, które wkrótce ustępują miejsca niedużym, smukłym piramidom schodkowym. Prawdopodobnie pierwszymi znanym z imienia władcami, twórcami prawdziwej potęgi kuszyckiej, są żyjący w VIII w. p.n.e. Alara i jego następca Kaszta. Syn tego ostatniego, Pije (Pianchi, ok. 747-716 p.n.e.), pod pretekstem ochrony Górnego Egiptu przed zakusami władców Sais w Delcie, dokonuje podboju tych ziem, ogłaszając się faraonem, władcą wszystkich krain. I oto nieoczekiwanie Nubijczycy, przez Egipcjan postrzegani dotąd jako niewolnicy, ukazywani jako jeńcy na podeszwach sandałów, stali się faraonami i klasą panującą w Egipcie, zakładając w 716 r. p.n.e. XXV dynastię, za której faktycznego twórcę historycy uznają jednak brata Pianchiego, Szabakę, który zdołał zdławić rebelię egipską i utrzymał stałą kontrolę nad krajem.. Jedynie Delta pozostaje pod władzą rdzennie egipskich, prowincjonalnych dynastii, uznających jednak na ogół zwierzchnictwo kuszyckie.
    Archeologia Sudanu – Epoki kuszycka i napatańska Nowi faraonowie, choć zachowują swój egzotyczny strój i szereg własnych obyczajów, przejawiają jednocześnie fascynację tradycją i kulturą Egiptu, który zawdzięcza im okres niebywałego odrodzenia sztuki, architektury i piśmiennictwa, jakie wówczas nastąpiło, z jednoczesnym nawiązaniem do tradycji archaicznych, sięgających Starego i Średniego Państwa. Królowie XXV dynastii przyjmują oficjalną tytulaturę faraonów memfickich, inicjują budowę piramid, odnawiają też stare świątynie. W Tebach faktyczną władzę sprawują arcykapłanki – Boskie Adoratorki Amona, którymi są wyłącznie kobiety z panującej dynastii, na ogół siostry lub córki króla.
    Szczytową potęgę osiągają władcy XXV dynastii za panowania Taharki (690-664 p.n.e.). Funduje on monumentalny kiosk na 20-m wys. kolumnach w Karnaku, a także szereg innych budowli. W roku 669 p.n.e Taharka zostaje jednak przez najazd Asyryjczyków wyparty z Egiptu do Nubii, gdzie wkrótce umiera. Pochowany zostaje ze splendorem należnym prawdziwemu spadkobiercy faraonów na nowym cmentarzysku w Nuri, w swej piramidzie – największej, jaka kiedykolwiek stanęła w Nubii (ok. 60 m wys.). Nie udają się, podejmowane przez następnego władcę, Tanutamaniego, próby odzyskania panowania nad Egiptem i Kuszyci zostają stamtąd definitywnie wyparci. W następnych wiekach królestwo kuszyckie na terenie Środkowego Sudanu trwać będzie nadal, choć w oderwaniu od świata śródziemnomorskiego i Północy, Grecy, którzy jako najemnicy i kupcy zaczynają w następnych wiekach coraz liczniej napływać do Egiptu, nazywać będą Nubijczyków „Etiopami” (Aethiopae) i tworzą ich legendę jako ludzi bez skazy, założycieli egipskiego państwa. Jednak Egipt, ponownie zjednoczony, wzrasta w potęgę i w 593 r. p.n.e. armia faraona Psametyka II najeżdża Nubię. Armia napatańska zostaje rozbita, a zwycięzcy prawdopodobnie zdobywają i łupią stolicę, niszcząc tamtejsze świątynie i posągi.

    http://pl.wikipedia.org/wiki/Kusz

    http://www.muzarp.poznan.pl/muzeum_new/muz_pol/wystawy_stale/sudan/epoki.html

    oraz polecam książkę http://chomikuj.pl/doomsday071/ebooks/Historia/Historia+powszechna/Epoki/Staro*c5*bcytno*c5*9b*c4*87/Bliski+Wsch*c3*b3d/Bielicki+Marian+-+Zapomniany+*c5*9bwiat+Sumer*c3*b3w,1506091165.pdf

  2. Cos tu sie nie zgadza tlumaczenie eposu,ktore mam tak mowi o tym,kto potop sprowadzil i nie jest to straznik domu Annuaki w gorach porosnietych Cedrami?…O wy, bogowie! Oto mam na szyi lapis lazuli. Jak zaprawdę
    jego nie zapomnę, tak zaprawdę te dni popamiętam, nie zapomnę
    o nich po wieki wieków! Niech się do ofiary zbliżą wszyscy bo-
    gowie, Ellil do ofiary niech się nie zbliża! Wszak on nierozważnie potop uczynił i moim ludziom zagładę przeznaczył!
    Jak tylko Ellil się pojawił, korab gdy wypatrzył, zgniewał się
    Ellil, pełen wściekłości na bogów Igigi, bogów nieba pomocnego, wziął się rozsierdził:
    Co za żywa dusza uszła zagłady? Ani jeden człowiek nie miał
    ocaleć!
    Otwarł usta Ninurta i rzecze Ellilowi mężnemu, i tak mu
    wieści:
    Któż jeśli nie Ea żywi zamysły? Przecie to on, Ea, zna się na
    wszystkim!
    Ea rozwarł usta i rzecze Ellilowi mężnemu, i tak mu wieści:
    Tyś mędrzec śród bogów, tyś jest bohater, jakże mogłeś nie-
    rozważnie potop uczynić? Na tego, kto zgrzeszył, grzech jego
    połóż, na tego, kto winien, włóż jego winę: lecz powściągaj się,
    iżby nie był podcięty, cierpliwy bądź, iżby nie był stracony!
    Miast ci potop czynić, lepiej by się lew pojawił, ludzkość prze-
    rzedził! Miast ci potop czynić, lepiej by się wilk pojawił, ludzkość
    uszczuplił! Miast ci potop czynić, lepiej głód byś zesłał, ziemię
    pokarał! Miast ci potop czynić, lepiej by bóg moru, Era, ludz-
    kość poraził! Jam tajemnicy wielkich bogów nie wydał: ponad
    wszystkich przytomnemu sen zesłałem, tajemnicę bogów sam
    przejrzał. Teraz użycz dlań rady rozumnej…

    • Skijack,
      odnoszę wrażenie, że cytujesz albo
      1/ inne tłumaczenie Eposu,
      2/ albo fragmenty książki Zecharii Sitchina „Zaginiona Księga Enki”, gdzie
      imię Ellil brzmiało: Enlil – ten gorszy z bogów, który sprowadził potop,
      i miał pretensje do Enki, że ostrzegł Noego…
      Nie polecam wypocin Sitchina [chociaż sam czytałem], dezinformatora
      i oszusta, którego książki mają na celu ośmieszyć Biblię i czcić przybyszów
      z kosmosu [„Dwunasta planeta” – Nibiru], ponoć wg niego, naszych „stworzycieli”.

      Jednym słowem, ten Epos o Gilgameszu vel Nimrodzie vel Gigancie – istocie
      pochodzącej od demona i ziemskiej kobiety, który „…stał przed Panem” jak pisze
      Biblia [skoro „przed’, znaczy się wywyższał, miał się za nad[przed]Boga…] –
      opisuje nam… prezydenta Obamę i jemu podobnych ;-)))
      Sitchin promujący „pozaziemską” rasę długowiecznych Annunaki – naszych niby
      praojców, którzy ulepszyli [modyfikując DNA] małpę, stwarzając człowieka,
      promuje tym samym demony… wielu się na to nabierze, w czasie zWiedzenia…

      _________

      Rad:

      Są ponoć starsze i młodsze wersje tych historii, ale chyba Skijack ma rację, przyjęło się że to Ellila wymienia się jako tego od potopu. Ja przetłumaczyłem tak jak jest, bo uznałem że jest to wystarczająco ciekawy artykuł.

      Huwawe opisuje się w tych bajkach jako potwora którego „ryk jest powodzią” (a nie np. że „jest jak powódź”)

      • Fragment,ktory zacytowalem pochodzi z tlumaczenia pod tytulem-Gilgamesz epos starozytnego dwurzecza-pobralem go sobie z netu ciezko mi stwierdzic co to za tlumaczenie kogo itd.bo oprocz tekstu i jednego reliefu przedstawiajacego Gilgamesza nie ma nic?Watpie zeby to tlumaczenie pochodzilo od Sitchina bo niby jak mialby to przetlumaczyc ktos kto nie zna pisma klinowego:)?Co do bajkopisarza Sitchina przeczytalem troche jego wypocin ale dosc szybko mialem watpliwosci co do jego rewelacji bo czytalem rozne opracowania wierzen,kosmologi itd.Sumerow wiec jesli np.10-ciu badaczy podaje,ze Sumerowie znali 5 planet naszego ukladu slonecznego a ten wyskakuje z 12-toma i do tego podaje jako dowod jedno zdjecie pieczeci cylindrycznej to juz cos tu smierdzi?Poza tym lata jakie podaje 450 000 lat tylko jakie lata sloneczne czy ksiezycowe?bo roznica jest w tym przypadku ogromna 1 rok sloneczny to 13 lat ksiezycowych.Gwozdz do trumny przybil oczywiscie M.Heiser i jego wyklad o pracach Sitchina:).Mam przy okazji pytanko czy ktos orientuje sie na jakich tablicach sa te historie o wydobywaniu zlota itd.?Znalazlem strone uniwersytetu Oxford z tlumaczeniami tabliczek i chcialbym sobie to przestudiowac materialu jest wiele a nie wiem gdzie szukac tych zapiskow?

  3. Nimrod jest prawdziwym bogiem zydów. Uosobieniem ich marzeń o ludzkich rządach mogąctych pomiatac Bogami a zwłaszcza tym jednym tym szczegółnym który przetrącił im satanistyczne łapska jak próbowali swoim bluźnierstwem splugawić Dom Bozy. Do dzisiaj nienawidza gorliwych wyznawców swojego pogromcy przy każdej okazji próbując go poniżać zniesławiacz czy chociazby szydzic tak jak to i wtedy zaslepieni kultem szatana czynili.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s